Giá đỗ là một nguyên liệu quen thuộc, dân dã trong gian bếp của người Việt. Từ món giá xào thịt bò, bún riêu, bánh xèo cho đến những lát gỏi cuốn thanh mát, giá đỗ luôn góp phần tạo nên sự tươi ngon và giòn giòn đặc trưng. Tuy nhiên, ngoài việc mua sẵn ngoài chợ, nhiều người vẫn băn khoăn không biết làm sao để tự tay làm ra những cọng giá trắng nõn, mập mạp và an toàn tại nhà. Nếu bạn cũng đang tìm kiếm một phương pháp chi tiết và hiệu quả, thì bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách làm giá đỗ cực kỳ đơn giản mà không cần dùng đến hóa chất hay chất kích thích.
Việc tự làm giá đỗ tại nhà không chỉ giúp bạn kiểm soát được chất lượng vệ sinh, tránh dư lượng thuốc kích thích mà còn mang lại cảm giác thích thú khi được thấy hạt đậu xanh nảy mầm qua từng ngày. Dưới đây là một vài cách làm giá đỗ tại nhà được ưa chuộng nhất, từ cách dùng khăn giấy, chai nhựa đến thùng xốp, bạn có thể lựa chọn tùy theo điều kiện của gia đình mình.
Vì sao nên tự làm giá đỗ tại nhà?
Đây có lẽ là băn khoăn của rất nhiều người khi đứng trước hai sự lựa chọn: mua giá sẵn hay tự trồng. Thực tế, giá đỗ bán sẵn thường được xử lý bằng chất kích thích để mập, trắng, ít rễ và có thời gian thu hoạch nhanh hơn (chỉ khoảng 2-3 ngày). Chất hóa học này có thể gây hại cho sức khỏe nếu tích tụ lâu dài. Ngoài ra, giá đỗ tự làm có hương vị thơm bùi đặc trưng của đậu nảy mầm, giòn và ngọt tự nhiên hơn hẳn so với giá ngoài hàng.
Không những vậy, quá trình tự làm giá đỗ còn giúp bạn có những mẻ giá tươi ngon hoàn toàn chủ động, không phải phụ thuộc vào việc đi chợ mỗi ngày. Chỉ với một nắm đậu xanh và vài dụng cụ có sẵn trong bếp, bạn có thể tạo ra một lượng giá đỗ đủ dùng cho cả tuần của gia đình. Nếu bạn là người yêu thích nấu ăn và khám phá, bạn có thể tham khảo thêm các công thức khác tại chuyên mục công thức để phong phú thêm thực đơn hàng ngày nhé.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ làm giá đỗ
Một trong những ưu điểm của cách làm giá đỗ này là chi phí thấp và nguyên liệu dễ tìm. Trước khi bắt tay vào thực hiện, bạn hãy chuẩn bị đầy đủ những thứ sau đây.
Nguyên liệu chính
- Đậu xanh: Nên chọn loại đậu xanh hạt nhỏ (đậu xanh ta) hoặc đậu xanh mỡ đều được. Tuy nhiên, đậu xanh hạt nhỏ thường cho giá giòn và thơm hơn. Bạn cần khoảng 100g đậu khô cho một mẻ giá vừa ăn.
- Nước sạch: Nước để ngâm đậu và tưới trong quá trình ủ nên dùng nước lọc hoặc nước máy đã qua xử lý.
Dụng cụ hỗ trợ
- Khăn xô, khăn mùng hoặc giấy thấm dầu (khăn dày giữ ẩm tốt hơn).
- Rổ nhựa có lỗ thoát nước hoặc rổ inox.
- Vật nặng dùng để đè lên (chén, đĩa hoặc hộp nhựa đựng nước).
- Bình phun sương hoặc ca múc nước (để tưới).
Nếu dùng cách làm giá đỗ bằng chai nhựa
- Chai nhựa 1.5 lít trở lên (đã được vệ sinh sạch sẽ).
- Đinh hoặc dao nhỏ để đục lỗ dưới đáy chai.
- Miếng vải đen hoặc giấy báo để trùm kín, chặn ánh sáng.
Các phương pháp làm giá đỗ tại nhà phổ biến và hiệu quả nhất
Tùy thuộc vào vật dụng sẵn có, bạn có thể chọn một trong những cách sau đây.
Cách làm giá đỗ bằng vải/khăn xô truyền thống
- Bước 1 – Ngâm đậu: Vo sạch đậu xanh, vớt bỏ những hạt lép, hạt mốc nổi trên mặt nước. Ngâm đậu trong nước ấm (khoảng 40 độ C) từ 6-8 tiếng hoặc ngâm qua đêm để hạt đậu nứt vỏ, tạo điều kiện nảy mầm tốt nhất.
- Bước 2 – Ủ giá: Trải khăn xô đã được thấm nước (ướt nhưng không nhỏ giọt) xuống đáy rổ. Rải đều đậu xanh lên trên mặt khăn thành một lớp mỏng. Sau đó, phủ lên bề mặt một lớp khăn xô ẩm khác. Điều quan trọng là che chắn kín mít để ánh sáng không lọt vào làm giá bị xanh, đắng và già.
- Bước 3 – Đè nặng: Đặt một vật nặng (như đĩa có chậu nước lên trên) lên mặt khăn để giúp giá đỗ phát triển mập và trắng hơn.
- Bước 4 – Tưới nước: Mỗi ngày, bạn ngâm cả rổ giá vào chậu nước sạch để khăn thấm lại nước rồi nhấc lên để ráo. Thực hiện đều đặn hai lần sáng và tối. Lưu ý, không mở khăn ra xem khi chưa đủ ngày vì sẽ làm hỏng giá.
- Bước 5 – Thu hoạch: Sau khoảng 3-4 ngày (tùy thời tiết), bạn sẽ thấy rễ giá nhô lên phía dưới rổ, thân giá mập và đẩy khăn lên. Lúc này, bạn có thể nhẹ nhàng gỡ khăn và thu hoạch cả mảng giá. Nhớ loại bỏ vỏ đậu và rễ nếu muốn sạch hơn trước khi chế biến.
Cách làm giá đỗ bằng chai nhựa siêu nhanh
Đây là phương pháp được giới văn phòng hoặc những người có diện tích bếp nhỏ hết sức yêu thích nhờ sự gọn gàng và dễ dàng thao tác.
- Đậu rửa sạch, ngâm nước ấm như cách truyền thống trong 6 – 8 tiếng. Đục thật nhiều lỗ ở khoảng 1/3 đáy chai để thoát nước tránh úng.
- Cho đậu đã ngâm vào trong chai, tráng qua nước để loại bỏ bọt, sau đó để ráo. Khóa chặt nắp chai lại.
- Che chắn cho chai ở nơi tối hoàn toàn bằng bao nilong đen, giấy báo bọc vài lớp hoặc để vào trong thùng bìa carton.
- Hai lần mỗi ngày (sáng, tối), cho nước vào đầy chai, lắc nhẹ cho đậu và giá ngấm nước rồi nhanh chóng đổ nước ra hết qua các lỗ ở đáy. Đậy nắp lại và tiếp tục đặt chai ở nơi tối như cũ.
- Sau khoảng 3 – 3.5 ngày, giá đầy kín lòng chai và nặng trịch. Dùng kéo cắt ngang chai để lấy phần giá bên trong ra. Giá làm bằng cách này thường dài, mập và cực sạch sẽ.
So sánh nhanh giữa các phương pháp làm giá đỗ
Để giúp bạn dễ hình dung và lựa chọn, dưới đây là bảng so sánh giữa hai phương pháp phổ biến nhất.
| Tiêu chí | Phương pháp ủ khăn xô | Phương pháp chai nhựa |
|---|---|---|
| Thời gian thu hoạch | 4 ngày | 3 – 3.5 ngày |
| Thao tác tưới | Ngâm cả rổ vào chậu nước, tốn diện tích | Cho nước vào chai và lắc đều, nhanh gọn |
| Độ mập và giòn của giá | Phụ thuộc vào độ đè nặng, giá đều hơn | Rất mập do áp lực kín trong chai |
| Vệ sinh |
|
|
Những mẹo hay giúp mẻ giá đỗ đạt chuẩn trắng – giòn – không bị thối
Ai cũng có thể tìm được cách làm giá đỗ trên mạng, nhưng để mẻ giá nào cũng đạt chất lượng tốt nhất, bạn cần “bỏ túi” một số bí quyết mang tính kỹ thuật nhỏ dưới đây, được các đầu bếp chia sẻ lại trên những diễn đàn ẩm thực lớn.
- Tuyệt đối tránh xa dầu mỡ: Không để dụng cụ làm giá (rổ, khăn, thau) dính dầu ăn hoặc xà phòng. Dầu sẽ ngăn cản quá trình hút nước của đậu, khiến đậu bị thối và làm hỏng cả mẻ giá rất nhanh. Hãy rửa thật kỹ hoặc tráng bằng nước sôi trước khi sử dụng.
- Giữ nhiệt độ ổn định: Mùa hè nhiệt độ cao, thời gian thu hoạch có thể rút ngắn xuống còn 3 ngày. Ngược lại mùa đông, thời gian sẽ kéo dài hơn, lúc này bạn nên dùng nước ấm khoảng 30 độ để tưới giúp đậu không bị chậm phát triển. Nơi ủ giá nên đặt ở nhiệt độ phòng thông thường, tránh nơi quá lạnh như phòng điều hòa.
- Không mở khăn kiểm tra thường xuyên: Khi bạn tò mò mở khăn ra xem, giá tiếp xúc với ánh sáng sẽ chuyển sang màu hồng hoặc xanh, vị sẽ đắng nhiều hơn. Bạn cứ yên tâm ủ kín và tưới nước đều đặn mà không cần mở ra.
- Độ nặng của vật đè: Nếu bạn muốn giá ăn giòn giòn loặc xoặc, hãy đè vật nặng khoảng 1-2kg lên bề mặt. Còn nếu thích giá mềm hơn và dài hơn, bạn có thể giảm tải trọng vật nặng xuống. Điều này tạo nên sự khác biệt rõ rệt theo khẩu vị của từng gia đình.
Giá đỗ dùng để làm món gì ngon và bảo quản thế nào cho tươi?
Một mẻ giá tự làm đạt chuẩn sẽ có mùi thơm nhẹ đặc trưng, không chát. Bạn có thể chế biến muôn vàn món ăn hấp dẫn như:
- Món xào: Giá đỗ xào tôm, giá đỗ xào thịt bò, giá đỗ xào lòng gà là những món cơm nhà quen thuộc nhất. Khi xào, bạn nhớ vặn lửa thật to, đảo nhanh tay trong khoảng 2-3 phút để giữ được độ giòn và không bị ra nước.
- Món luộc/hấp: Nhúng lẩu, nhúng phở là cách ăn truyền thống của người miền Bắc. Giá đỗ rửa sạch để nguyên cọng nhúng vào nồi lẩu đang sôi, vừa chín tới là ngon nhất.
- Ăn sống kèm: Bánh xèo, bánh cuốn hay gỏi cuốn tôm thịt không thể thiếu một đĩa giá đỗ tươi. Đặc biệt, khi ăn phở bò, bạn nên để giá riêng, trụng qua nước sôi rồi mới bỏ vào bát sẽ giữ vị ngọt tự nhiên hơn là bỏ giá sống trực tiếp.
Về khâu bảo quản, vì giá đỗ làm không dùng chất bảo quản nên mau hư hơn. Bạn chỉ nên lấy vừa đủ ăn và rửa trong ngày. Nếu cần trữ đông tủ lạnh, bạn hãy cho giá vào túi zip hoặc hộp thủy tinh có lót khăn giấy bên dưới, đặt ở ngăn mát. Giá có thể sử dụng tốt trong vòng 2-3 ngày nếu giữ được độ khô thoáng. Ngoài ra, để có thêm những gợi ý thú vị cho bữa ăn gia đình, bạn có thể ghé thăm website chuyên mục quán ngon của chúng tôi để khám phá nguồn cảm hứng từ các món ăn đặc sản khắp ba miền.
Các lưu ý an toàn thực phẩm khi làm giá đỗ tại nhà
Dù phương pháp nào đi chăng nữa, việc đảm bảo vệ sinh là yếu tố tiên quyết. Những lưu ý sau đây bạn tuyệt đối không nên bỏ qua:
- Ngâm đậu trong nước nóng hay nước lạnh? Nước ấm giúp đậu dễ trương nở và kích thích nảy mầm nhanh, tuy nhiên nếu trời nắng nóng bạn có thể chỉ cần dùng nước lạnh thông thường để tránh đậu bị lên men chua trong quá trình ngâm.
- Luôn vệ sinh sạch sẽ các vật dụng ở bước đầu tiên để loại bỏ vi khuẩn có hại, hạn chế tình trạng giá đỗ bị nhớt hay có mùi chua khi thu hoạch.
- Nếu nhận thấy có mùi hôi, nấm mốc màu đen bám ở rễ hoặc thân giá, tuyệt đối không nên sử dụng để chế biến, hãy bỏ đi ngay để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe hệ tiêu hóa.
- Đối với những gia đình có trẻ nhỏ, nên cắt nhỏ giá và luộc chín kỹ hơn so với việc chỉ xào tái hoặc trụng sơ.
Với những chia sẻ chi tiết ở trên, hy vọng bạn đã nắm được bí quyết cho ra những mẻ giá đỗ mập mạp, sạch sẽ từ chính căn bếp của mình. Cách làm giá đỗ không hề khó như nhiều người vẫn nghĩ. Chỉ cần một chút kiên nhẫn, tỉ mỉ trong việc ngâm và ủ, bạn sẽ được thưởng thức thành quả tươi ngon, an tâm hơn rất nhiều so với giá đỗ mua ngoài cửa hàng.
Hãy bắt tay vào làm thử ngay hôm nay nhé! Khi bạn đã làm thành công, món ăn của bạn sẽ trở nên trọn vẹn hơn rất nhiều. Chúc bạn có những bữa ăn ngon miệng và tràn đầy sức khỏe bên gia đình với loại thực phẩm dân dã nhưng đầy dinh dưỡng này.